Ile wynoszą odsetki ustawowe?

Odsetki ustawowe są zdecydowanie najpowszechniejszą formą odszkodowania za zwłokę w przypadku nieopłacenia raty, faktury lub rachunków w terminie. Ich wysokość zależy od kwoty zaległości, a całość oblicza się, stosując prosty wzór matematyczny.

Odsetki ustawowe – kiedy je zapłacisz?

Co to są odsetki ustawowe?

Umowy zazwyczaj określają wysokość odsetek w przypadku nieopłacenia zobowiązań w terminie. Jeżeli nie zostało to wyraźnie napisane, przyjmuje się, że wysokość odsetek jest równa tak zwanym odsetkom ustawowym. Czasami wręcz zapisy deklarują właśnie takie rozwiązanie. Odsetki ustawowe to forma zadośćuczynienia dla tych, którzy na czas nie otrzymują pieniędzy na przykład z wynajmu mieszkania lub innych świadczonych usług. Popularnie nazywa się je również odsetkami za opóźnienie, ponieważ do ich obliczenia wykorzystuje się skalę procentową.

Zabezpieczeniem dla dłużników jest określenie prawne maksymalnej wysokości odsetek karnych – ma to zapobiegać nadużyciom i wyłudzeniom.

Rodzaje odsetek ustawowych

Obecnie istnieją trzy rodzaje odsetek ustawowych: kapitałowe, za opóźnienie i za opóźnienie w transakcjach handlowych. Odsetki kapitałowe są najpopularniejsze, bo naliczane zgodnie z nazwą od pożyczanego kapitału. Należą się wierzycielowi wyłącznie wtedy, gdy wynika to z czynności prawnej, ustawy, orzeczenia sądu lub decyzji innego organu.

Odsetki za opóźnienie nalicza się za czas opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego – spłacie zobowiązania – nawet, jeśli wierzyciel nie poniesie z tego tytułu żadnej straty. Istotne jest tylko to, że pieniądze nie zostały zapłacone w uzgodnionym terminie.

Innym specjalnym rodzajem odsetek są te za opóźnienie w transakcjach handlowych, które stosuje się wyłącznie przy transakcjach zawieranych pomiędzy różnorodnymi przedsiębiorstwami.

Kto określa wysokość odsetek ustawowych?

Wysokość odsetek ustawowych jasno podaje norma prawna. Odsetki kapitałowe reguluje artykuł 359 kodeksu cywilnego, zaś odsetek za opóźnienie – artykuł 481. Według k.c. wysokość odsetek kapitałowych jest równa sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 3,5 punktów procentowych, a wysokość odsetek za opóźnienie to suma stopy referencyjnej NBP i 5,5 punktów procentowych. Zgodnie z prawem wierzyciel może zażądać wyższej kwoty, gdy taka była zapisana w umowie, ale nie większej od odsetek maksymalnych. Wysokość odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych według artykułu 4 punktu 3 ustawy o terminach zapłaty to suma stopy referencyjnej NBP plus 8 punktów procentowych.

Odsetki ustawowe w 2019 roku

Od 1 stycznia 2019 roku odsetki ustawowe w związku w tym, że stopa NBP jest równa 1,5%, wynoszą kolejno: 5% w przypadku odsetek kapitałowych (maksymalnie 10%), 7% w przypadku odsetek za opóźnienie (maksymalnie 14%) oraz 9,5% w przypadku odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych.

Jak się oblicza odsetki ustawowe?

Wzór na obliczenie odsetek ustawowych jest dość prosty. Wystarczy pomnożyć kwotę zaległości razy liczbę dni zwłoki i razy wysokość stawki odsetek, a później całość podzielić przez 365 dni. Nawet jeżeli rok ma 366, zawsze przyjmujemy jedną wartość – 365. Ważne: jeśli pobierającemu odszkodowanie należą się odsetki większe od maksymalnych, może otrzymać wyłącznie kwotę odpowiadającą odsetkom maksymalnym.

Trzeba pamiętać, że odsetki ustawowe nalicza się od pierwszego dnia po upływie terminu płatności do momentu spłaty zadłużenia.



Odsetki ustawowe – regulacje prawne

Do 31 grudnia 2015 roku wyróżniało się tylko odsetki ustawowe regulowane przez kodeks cywilny – były one zarówno zależne od kapitału, jak i obowiązywały za opóźnienie – oraz odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych regulowanych przez obwieszczenia ministra finansów. Co ciekawe, wszystkie wynosiły 8% w skali roku. Od 1 stycznia 2016 roku wprowadzono dodatkowo osobno odsetki za opóźnienie. Dwa pierwsze rodzaje nadal ustala kodeks cywilny, za to odsetki od opóźnień w transakcjach handlowych określane są zgodnie z ustawą z 8 marca 2013 roku o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Dzięki takiemu podziałowi można było zastosować różne wartości dla poszczególnych rodzajów odsetek.

IcoButtonRightArrow double-arrow-top close arrow-down fb twitter link gplus gplus white linkedin linkedin white Search Arrow-left Arrow-right Camera Chat Edit Finai-logo---pie Pencil Picture Pictures Quotation